Dominant

Deze directeur had mij gevraagd om hem te coachen omdat hij zich niet geliefd voelde bij zijn personeel. Hij zei dat hier wat aan wilde doen. En dat hij hierbij mijn hulp nodig had.

Dit is een fragment uit ons derde gesprek.

Heeft u na de laatste keer nog wat met mijn adviezen gedaan?

Jouw adviezen?

Ja, om minstens twee keer per dag met een personeelslid te praten, goed te luisteren en hierover een verslagje te schrijven?

Ach nee, daar heb ik gewoon geen tijd voor.

Geen tijd?

Er moet gewerkt worden. Ik moet een bedrijf leiden. Als ik dat niet doe staan er straks tweehonderd man op straat.

Dat begrijp ik, maar…

Nee, geen gemaar. Als ik met iemand een praatje aanknoop hou ik hem van zijn werk en zelf kom ik dan ook niet aan mijn werk toe.

Maar als u geliefd…

Laat me uitpraten. Je bent het toch wel mij eens dat ik zo geen bedrijf kan runnen? Bovendien zijn ze allemaal bang van me dus als ik ze aanspreek denken ze gelijk dat ze iets verkeerd hebben gedaan.

Dat hoeft toch…

Ik heb het één keer geprobeerd. Ik vroeg een onderhoudsmonteur wat hij van zijn werk vond. De man keek me aan alsof hij dacht dat ik gek was. Hij begon zowaar te stotteren toen hij zei dat hij van zijn werk hield. Ik kon het niet aanhoren en ben nog voordat hij in details kon treden weg gelopen.

U heeft het in ieder geval geprobeerd.

Natuurlijk heb ik het geprobeerd. Als jij me zegt dat ik me geliefd maak door me meer voor het personeel open te stellen dan doe ik dat. Jij bent de coach. Maar ik hoef het toch niet van harte te doen?

U zei dat u geen tijd heeft voor uw personeel. Waar heeft u wel tijd voor?

Ik heb nergens tijd voor. Ja, voor de zaak. Twaalf uur per dag. En ook vaak in het weekend. Ik heb niet eens de tijd voor mijn gezin.

Heeft u tijd voor dit gesprek?

Eigenlijk ook niet. Weet je. Hier schiet ik niks mee op. Jij kunt me ook niet helpen. Laten we er maar mee stoppen. Stuur me de rekening maar toe. Of heb ik korting als ik cash betaal?

Waarschijnlijk zijn er net zoveel mogelijkheden om mensen te coachen als er coaches zijn.

Allemaal hebben ze een aantal technieken en vaardigheden tot hun beschikking die hen bij het coachen moeten helpen en die zij naar eigen inzicht in kunnen zetten.

Zelf hanteer ik het uitgangspunt dat eerst duidelijk moet zijn wat je hebt. En het is vaak nog een hele klus om dit duidelijk te krijgen.

Grote kans dat je in dit proces van verduidelijking weerstanden ontmoet.

Al hoef je in een zelf gekozen veranderingsproces de beelden die je over jezelf hebt niet per se te koesteren, ze beschermen moet je wel. Weerstanden zijn immers per definitie gezond. Je kunt ze pas los laten als je je veilig genoeg voelt. Het is de taak van de coach om samen met degene die gecoached wordt te werken aan een band van vertrouwen en veiligheid.

Dat is mij blijkbaar bij de directeur uit dit verslagje niet gelukt. 

Hoezo coachen? En waarheen dan wel?

Voor het leven bestaat geen plattegrond. Geen wonder dat we allemaal zo af en toe verdwalen.
Nu is het niet erg om verdwaald te zijn. Soms zijn gebaande wegen saai en hebben we het juist nodig om hier van af te wijken. Maar je wordt er ook niet vrolijk van als je te vaak de weg kwijt bent. Toch?
Het is alleen de vraag of jij iemand bent die in deze fase van je leven beter de gebaande wegen kan volgen of dat jij misschien beter af bent als je je eigen weg volgt.
Naar wie moet je luisteren? Wie kan je helpen? De Boeddha schreef:
Geloof niets, ongeacht wat je leest of wie het je ook zegt, ongeacht of ik het ben, tenzij het overeen komt met wat je door je eigen boeren verstand wordt ingefluisterd...
Typisch Boeddha om zo'n paradoxale boodschap af te geven. Want hij vraagt je ook om zijn woorden in twijfel te trekken.
Nee, een plattegrond hebben we niet voor het leven. Maar we weten wel dat we in 'iets' moeten geloven om tot een keuze te komen.
Wij kiezen. Al zal het niet altijd zo zijn dat wij maar bij benadering kunnen overzien wat de gevolgen zijn van onze keuzes. Bovendien kunnen wij het gevoel hebben dat er voor ons gekozen wordt. En natuurlijk is dit laatste het geval.
Want als wij kiezen dan houden wij rekening mee met wat anderen, die voor ons belangrijk zijn, van onze keuzes vinden. Onze ouders, onze partner, onze vrienden en kennissen, onze docenten, onze klasgenoten, onze werkgevers en onze collega's, onze buren...de lijst is schier onuitputtelijk.
Wij kiezen en zullen de gevolgen moeten dragen van de keuzes die we maken. Ook al kiezen blijkbaar de anderen met ons mee.
Maar ook zij ervaren de gevolgen van de keuzes die jij maakt. Het maakt ze trots op je. Of misschien krijgen ze wel een hekel aan je. Schamen ze zich voor je. Willen ze je misschien wel iets aan doen.
Keuzes zijn als de touwtjes van de marionettenspeler waarmee hij zijn poppen in beweging brengt.
Maar waar de marionettenspeler nog weet wat er gaat gebeuren is dit in het leven van de mensen altijd weer een verrassing.
Je ziet dat kiezen nogal wat met zich mee brengt. Daarom blijf ik er nog wat langer bij stil staan.
Stel dat je er voor gekozen hebt om hulp te vragen bij de keuzes die je wilt of moet maken.
Je weet nu dat degene die je om hulp vraagt je mogelijk kan helpen om duidelijker te maken waar je keuzes vandaan komen en wat je er mee wilt bereiken. Hij zou je zelfs advies kunnen geven.
Of de mogelijke gevolgen beschrijven waar jouw keuze toe kan leiden.
Net als voedsel en drinken zijn de keuzes die je maakt een middel dat dient om je psychisch en fysiek welbevinden te beïnvloeden.
Coachen kan je helpen om meer bewust te worden van de keuzes en alternatieven in jouw leven, de mogelijke gevolgen voor jezelf en voor anderen. Ik zeg het voorzichtig, want natuurlijk is het complexer.
In "Coachen met een knipoog" kun je 'praktijkvoorbeelden' verwachten van coachingsgesprekken zoals zij plaats gevonden zouden kunnen hebben. Meer dan een glimlach wil ik je er niet mee ontlokken. Al vind ik het ook niet erg als het je aan het denken zet over de keuzes waar jij voor staat.
Waar het allemaal toe zal leiden zou ik nu ook niet weten. We zullen wel zien.